Pojam pritiska

 

Pri delovanjima između tela mora se uzeti u obzir jačina sile, pravac i smer njenog delovanja, kao i veličina površine na koju ona deluje. Zbog toga je uvedena fizička veličina koja se naziva pritisak.

Pritisak je brojno jednak jačini sile, koja deluje normalno na neku površinu, svedenoj na jedinicu površine. Pritisak se označava malim latiničkim slovom p, a njegova osnovna merna jedinica je paskal (Pa = N∕m2).

040215_1929_Pojpri1.png

gde je:

F [N] – sila

S [m2] – površina na koju deluje sila

Pritisak je srazmeran sili koja deluje normalno na površinu, a obrnuto srazmeran površini na koju ta sila deluje. Povećanjem jačine sile raste pritisak, a povećanjem dodirne površine pritisak opada.

Paskal je mala merna jedinica, pa se često upotrebljavaju veće jedinice – kilopaskal [kPa] i megapaskal [MPa]:

• 1 kPa = 103 Pa = 1000 Pa

• 1 MPa = 106 Pa = 1 000 000 Pa

Više nije dozvoljena upotreba vansistemske jedinice bar: 1 bar = 105 Pa.

Atmosferski pritisak na nivou mora iznosi 101,325 kPa.

 

Prenošenje pritiska

Kod čvrstih tela pritisak se prenosi samo u pravcu i smeru delovanja sile. Na primer, kad se zakucava ekser, pritisak se prenosi samo na dasku, a ne i na prste, kojima se drži ekser.

Kod fluida (tečnosti i gasova) pritisak se prenosi u svim pravcima, nezavisno od spoljašnje sile. Na primer, kad se pumpa guma, ona se ravnomerno širi u svim pravcima.