-
aberacija – prividna promena položaja nebeskog tela.
-
afel – tačka na orbiti nebeskog tela u kojoj je ono na najvećem rastojanju od Sunca. Zemlja dostiže afel oko 4. jula i tada je 152 100 000 km udaljena od Sunca.
-
apogej – tačka na orbiti nebeskog tela u kojoj je ono najudaljenije od Zemlje.
-
armilarna sfera – stari astronomski instrument za određivanje koordinata nebeskih tela.
-
astronomska jedinica – standardna astronomska merna jedinica za dužinu jednaka prosečnoj udaljenosti Zemlje od Sunca. Jedna astronomska jedinica iznosi 149 597 870,691 km.
-
atmosfera – sloj gasa koji planeta drži oko sebe silom gravitacije. Tako se naziva i spoljni sloj materije zvezde, koja odaje energiju proizvedenu u svojoj unutrašnjosti u obliku zračenja.
-
biosatelit – svemirska letelica sa živim organizmima (bakterijama, biljkama, životinjama, tkivima) na kojima se za vreme letenja proučava uticaj promenjenih životnih uslova u svemiru.
-
crna rupa – nebesko telo toliko gusto da ništa, pa čak ni svetlost, ne može da se odupre njegovoj gravitaciji.
-
eklipsa – prividno iščezavanje nebeskog tela usled zaklanjanja drugim telom, pomračenje.
-
ekliptika – zamišljena putanja na nebu kojom se Sunce prividno kreće jednu godinu. Orbite Zemlje i drugih planeta leže u ravni ekliptike.
-
galaksija – skup nekoliko milijardi zvezda, maglina, prašine i međuzvezdanog gasa koje na okupu drži sila gravitacije.
-
geostacionarni satelit – veštački satelit koji se okrene oko Zemlje za isto vreme za koje se ona okrene oko svoje ose; nalazi se uvek nad istom tačkom na površini Zemlje.
-
Hablova konstanta – vrednost kojom se izražava stopa širenja svemira. Meri se kilometrima u sekundi za milion parseka, a njena trenutno procenjena vrednost je 70 km/s/Mpc.
-
heliosfera – područje svemira oko Sunca u kojem se oseća njegovo dejstvo. Proteže se na otprilike 100 astronomskih jedinica oko Sunca.
-
horizont događaja – granica crne rupe.
-
jato galaksija – grupa galaksija koje na okupu drži sila gravitacije.
-
jezgro – kod planete, čvrsta centralna masa pod velikim pritiskom; kod zvezde, središnji deo u kojem se odvija nuklearna fuzija; kod galaksije, središnje područje.
-
Kojperov pojas – područje u Sunčevom sistemu u kojem se kreću milioni zaleđenih objekata, kao što su komete. Pruža se od Neptunove orbite do unutrašnje granice Ortovog oblaka.
-
kosmos – sredina kroz koju se kreću sva nebeska tela, svemir.
-
maglina – oblak gasa i prašine u svemiru. Magline se vide zahvaljujući svetlosti zvezda koju odbijaju ili zahvaljujući zaklanjanju svetlosti iz izvora iza sebe.
-
međuzvezdani prostor – prostor između zvezda.
-
Mesec – jedini Zemljin prirodni satelit i ujedno najbliže nebesko telo. Prirodni sataliti ostalih planeta uopšteno se nazivaju „meseci”, ali svaki od njih ima vlastito ime.
-
Mesečevo more – veliko, tamno područje na površini Meseca. Prvobitno se smatralo da su to bila mora, a zapravo su ogromne depresije prekrivene lavom.
-
Mlečni put – galaksija kojoj pripadaju Sunce i njegov sistem. Sa Zemlje se vidi kao bledi pojas svetlosti na noćnom nebu.
-
nadir – tačka na nebeskoj sferi direktno ispod posmatrača; najniža tačka na nebeskoj sferi.
-
omotač – sloj između kore i jezgra planete.
-
orbita – kriva linija po kojoj se kreću nebeska tela, putanja.
-
perigej – tačka na orbiti nebeskog tela u kojoj je ono najbliže Zemlji.
-
perihel – tačka na orbiti nebeskog tela u kojoj je ono na najmanjem rastojanju od Sunca. Zemlja dostiže perihel oko 4. januara i tada je 147 095 000 km udaljena od Sunca.
-
planeta – približno sferni objekat od stena ili gasa koji kruži oko zvezde. Sama planeta ne emituje svetlost, ali može da sija zahvaljujući svetlosti matične zvezde koja se od planete odbija.
-
polarna svetlost – svetlosna pojava sa crvenim i zelenim slojevima vidljiva na nebu iznad polarnih predela. Polarna svetlost ili aurora nastaje pri sudaru Sunčevih čestica sa Zemljinom atmosferom.
-
pomračenje – zaklanjanje jednog nebeskog tela drugim, eklipsa. Pomračenje Meseca dešava se kad on uđe u Zemljinu senku, a pomračenje Sunca kad Zemlja zađe u Mesečevu senku.
-
prirodni satelit – nebesko telo koje rotira oko planete ili oko nekog manjeg tela koje se zove „primarno telo”; mesec.
-
prostor-vreme – četvorodimenzionalni model svemira u kojem su tri dimenzije dužina, širina i visina, a četvrta dimenzija je vreme.
-
sazvežđe – grupa zvezda na nebu. Sazvežđa nose imena mitoloških bića, a astronomi ih upotrebljavaju za označavanje područja na nebu.
-
selenografija – naučna disciplina koja proučava površinske i fizičke karakteristike Meseca, tj. opisuje Mesec kao nebesko telo i grafički predstavlja njegovu površinu.
-
Severnjača – polarna zvezda koja se nalazi blizu severnog nebeskog pola, tako da ostaje nepomična na nebeskom svodu i služi za orijentaciju (pokazujući sever); najsjajnija zvezda sazvežđa Mali medved.
-
Sunčev sistem – čine ga Sunce i nebeska tela koja kruže oko njega: planete i njihovi sateliti, asteroidi, komete, meteoroidi, kao i međuplanetarna prašina i gas.
-
supernova – eksplozija masivne zvezde na kraju njenog životnog ciklusa.
-
svemir – sredina kroz koju se kreću sva nebeska tela, kosmos.
-
svetlosna godina – standardna astronomska merna jedinica za dužinu jednaka rastojanju koje svetlost pređe za godinu dana. Jedna svetlosna godina iznosi 9,46 × 1012 km.
-
teorija velikog praska – kosmološka teorija prema kojoj je svemir nastao u ogromnoj eksploziji pre otprilike 13,7 milijardi godina.
-
zenit – tačka na nebeskoj sferi direktno iznad posmatrača; najviša tačka na nebeskoj sferi.
-
Zodijak – dvanaest sazvežđa kroz koja se Sunce, njegove planete i njihovi sateliti prividno kreću.
-
zvezda – ogromna sfera gasa (uglavnom vodonika) koja zrači svetlost i toplotu.
-
zvezdano jato – grupa zvezda koje na okupu drži gravitacija. Otvorena jata su razbacane grupe nekoliko stotina zvezda. Globularna jata su guste sfere sastavljene od nekoliko miliona zvezda.