Merenje i određivanje zapremine

 

Merenje zapremine pravilnih tela svodi se na merenje dimenzija (dužine, širine i visine, odnosno debljine) i primenu odgovarajuće formule. Zapremina se obeležava velikim latiničkim slovom V. Osnovna jedinica za merenje zapremine jeste kubni metar [m3].

Veće jedinice od kubnog metra retko se upotrebljavaju.

Manje jedinice su:

• kubni decimetar – 1 dm3 = 0,001 m3 (1 m3 = 1000 dm3)

• kubni centimetar – 1 cm3 = 0,000001 m3 (1 m3 = 1 000 000 cm3)

• kubni milimetar – 1 mm3 = 0,000000001 m3 (1 m3 = 1 000 000 000 mm3)

Pretvaranje veće jedinice u manju vrši se množenjem brojem 1000, dok se pretvaranje manje jedinice u veću vrši deljenjem brojem 1000.

mioz slika1

Prilikom merenja zapremine tečnosti najčešće se upotrebljava jedinica za merenje zapemine litar [L].

Veće jedinice od litra retko se upotrebljavaju.

Manje jedinice su:

• decilitar – 1 dL = 0,1 L (1 L = 10 dL)

• centilitar – 1 cL = 0,01 L (1 L = 100 cL)

• mililitar – 1 mL = 0,001 L (1 L = 1000 mL)

Pretvaranje veće jedinice u manju vrši se množenjem brojem 10, dok se pretvaranje manje jedinice u veću vrši deljenjem brojem 10.

mioz slika2

Zapremina tečnosti se može meriti menzurom – cilindričnim sudom na čijem se zidu nalaze podeljci u cm3, odnosno u mL.

• 1 cm3 = 1 mL

• 1 dm3 = 1 L

• 1 m3 = 1000 L

Pomoću menzure se može meriti i zapremina čvrstog tela nepravilnog oblika. Telo ne sme da se rastvara u tečnosti i mora imati veću gustinu od nje (mora da potone). Zapremina potopljenog tela jednaka je zapremini istisnute tečnosti (Arhimedov zakon). Na slici ispod prikazana je menzura, kao i merenje zapremine čvrstog tela pomoću menzure.

mioz slika3

Zapremina čvrstog tela nepravilnog oblika može se meriti i pomoću suda sa prelivnom cevi. Taj sud se naziva i eureka sud (slika ispod).

mioz slika4

 

Primeri geometrijskih tela

1) Kocka

mioz slika5

2) Kvadar

mioz slika6

3) Valjak

mioz slika7