Plava krv

 

U srpskom jeziku, kao i u mnogim drugim jezicima (španskom, engleskom, nemačkom itd.), izrazom plava krv (španski sangre azul, engleski blue blood, nemački Blaues Blut) označavaju se pripadnici aristokratskih (plemićkih) porodica, za razliku od ostalog, običnog sveta, koji nema plave krvi. Zna se da krv svakog čoveka, bio on plemić ili ne, može biti samo crvena. Nigde dosad nije zabeležen slučaj da neko ima krv neke druge boje osim crvene (u blagim nijansama). Pogotovo nije zapamćeno da neko ima plavu krv. Postavlja se pitanje kako je, onda, uopšte nastao taj izraz i kako objasniti njegovo poreklo.

Odgovor na to pitanje može se naći u raznim izvorima. Najpotpunije objašnjenje, međutim, daje Džejms Rodžers (The Dictionary of Cliches, 1985), koji kaže:

Plava krv. Aristokrat(ija) ili aristokratska osoba. Tokom vekova, kada su tamnoputi Maori vladali Španijom, članovi starih kastiljanskih porodica govorili su s ponosom kako njihovu krv nisu zagadili Maori ili neke druge strane primese. Izraz koji su upotrebljavali, sangre azul (’plava krv’), potiče, verovatno, otuda što su vene na njihovoj svetloj koži bile uočljivo plave.”

Objašnjenje je, kako se može videti, prosto, istorijski zasnovano i uverljivo: beloputim španskim aristokratama, potomcima starih Iberaca, za razliku od ostalih, sa Arapima i drugim rasama izmešanih stanovnika Španije, isticale su se plave vene na rukama, pa je na osnovu toga stvoren i izraz plava krv. Kasnije su se svi plemići i članovi plemićkih porodica (grofovi, baroni, markizi, prinčevi, grofice, baronice, markize, princeze itd.), bili beloputi ili tamnoputi, svejedno, počeli nazivati ljudima plave krvi.

Koliko je plava krv i danas na ceni, najbolje svedoči sama Španija. Verovatno nigde u Evropi nema toliko prinčeva, vojvoda, kontesa i drugih plemića kao u toj zemlji. Ima ih preko četiristo. Zato su, kako pišu novine, početkom osamdesetih godina XX veka španski socijalisti zatražili u Parlamentu da se uvedu veliki porezi na kupovinu isprava o pripadništvu „plavoj krvi”. To nije ni čudno kad je u pitanju Španija, koja je domovina plave krvi. Uostalom, ona je, još za vreme Frankovog života, ponovo postala kraljevina i danas u njoj vlada kralj Huan Karlos.